महाराष्ट्रात सरसकट दुष्काळ जाहीर; शेतकऱ्यांना मदत मिळणार, मग शेतमजुरांचे काय?
सोयाबीन हार्वेस्टरने काढल्याने मजुरांचा रोजगार धोक्यात; मुक्या जनावरांचा चारा मातीमोल!
आधीच पावसाअभावी शेतीचे मोठे नुकसान झाले आहे. शेतातील कामांवर उदरनिर्वाह करणाऱ्या मजुरांना सोयाबीन काढणीच्या हंगामातून रोजगार मिळण्याची अपेक्षा असते. मात्र, हार्वेस्टरच्या साहाय्याने सोयाबीन काढणी होत असल्याने स्थानिक मजुरांच्या हाताला काम मिळण्याच्या संधी कमी होत आहेत. परिणामी, मजुरांच्या कुटुंबांवर आर्थिक संकट ओढवण्याची भीती आहे.
हार्वेस्टरमुळे जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्न!
सोयाबीन काढणीनंतर उरलेले सोयाबीनचे काड जनावरांसाठी चारा म्हणून उपयोगी पडते. पारंपरिक पद्धतीने काढणी केल्यास शेतमजुरांना रोजगार मिळतो आणि जनावरांसाठी चारा गोळा करण्याची संधीही मिळते. मात्र, हार्वेस्टरने काढणी केल्यामुळे सोयाबीनचे काड व्यवस्थित गोळा करता येत नसल्याची समस्या काही भागांत निर्माण होत आहे. त्यामुळे चाऱ्याचे नुकसान होत असल्यास दुष्काळाच्या काळात पशुपालकांसमोर आणखी मोठे संकट उभे राहू शकते.
मदतीच्या नियोजनात शेतमजूर आणि पशुपालकांचाही विचार व्हावा!
दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत मिळणे आवश्यकच आहे. मात्र, शेतमजुरांना रोजगार मिळाला नाही, तर त्यांच्या कुटुंबांचा उदरनिर्वाह कसा होणार? तसेच जनावरांसाठी चारा उपलब्ध झाला नाही, तर पशुपालकांनी जनावरे जगवायची कशी? हे प्रश्नही तितकेच महत्त्वाचे आहेत.
राज्य सरकार आणि जिल्हा प्रशासनाने दुष्काळग्रस्त भागातील शेतमजुरांसाठी रोजगार हमीच्या कामांची उपलब्धता वाढवावी, सोयाबीनच्या काडाचे नुकसान टाळण्यासाठी उपाययोजना कराव्यात आणि जनावरांसाठी चारा संकलन व साठवणुकीचे नियोजन करावे, अशी मागणी शेतमजूर व पशुपालकांच्या प्रश्नांच्या अनुषंगाने पुढे येत आहे.
दुष्काळात केवळ शेतकऱ्यांच्या पिकांचा प्रश्न नाही; शेतमजुरांच्या रोजगाराचा आणि मुक्या जनावरांच्या चाऱ्याचाही प्रश्न आहे. सरकारने या तिन्ही बाबींचा विचार करून ठोस उपाययोजना करणे गरजेचे आहे.
